Hộ Kinh Doanh Cá Thể Là Gì ? Mức Đóng Thuế Và Các Chi Phí Mới Nhất Năm 2025 Mà Hộ Kinh Doanh Cần Biết

1. Miễn lệ phí môn bài cho hộ kinh doanh

Theo quy định hiện hành, không phải mọi hộ kinh doanh đều phải nộp lệ phí môn bài.
Một số trường hợp được miễn, tiêu biểu như:

• Hộ kinh doanh mới ra hoạt động sản xuất kinh doanh: được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu tiên (tính theo năm dương lịch từ 01/01 đến 31/12 năm bắt đầu kinh doanh).

• Hộ kinh doanh nhỏ, làm ăn không thường xuyên hoặc không có địa điểm kinh doanh cố định.

• Hộ sản xuất muối, hộ nuôi trồng thủy sản, dịch vụ hậu cần nghề cá.

• Hộ kinh doanh tại địa bàn miền núi theo danh mục của Nhà nước.

👉 Khi tư vấn, Thầy Đức luôn kiểm tra kỹ điều kiện để xem hộ có được miễn môn bài không, tránh nộp thuế oan.

2. Thuế GTGT và Thuế TNCN của hộ kinh doanh

2.1. Nguyên tắc chung

• Nếu doanh thu năm ≤ 100 triệu đồng: hiện tại không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.

• Nếu doanh thu năm > 100 triệu đồng: hộ kinh doanh phải nộp hai sắc thuế này.

Thuế thường được tính theo phương pháp khoán, cơ quan thuế ước tính doanh thu và áp dụng tỷ lệ (%) trên doanh thu theo từng ngành nghề.

2.2. Công thức tính

• Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ % thuế GTGT

• Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế × Tỷ lệ % thuế TNCN

Tỷ lệ % phụ thuộc lĩnh vực kinh doanh. Ví dụ:

• Phân phối, bán buôn – bán lẻ hàng hóa:

  • GTGT: khoảng 1% doanh thu

  • TNCN: khoảng 0,5% doanh thu

• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật tư:

  • GTGT: khoảng 5%

  • TNCN: khoảng 2%

• Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa:

  • GTGT: khoảng 3%

  • TNCN: khoảng 1,5%

Hộ khoán nộp thuế trên doanh thu, không khấu trừ đầu vào như doanh nghiệp, nên thường dùng hóa đơn bán hàng thông thường thay vì hóa đơn GTGT.

3. Thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên (nếu có)

Không phải hộ kinh doanh nào cũng phát sinh các loại thuế này, chỉ áp dụng trong một số trường hợp đặc thù:

• Thuế bảo vệ môi trường: áp dụng cho hàng hóa gây ảnh hưởng xấu đến môi trường như xăng dầu, một số loại hóa chất, túi ni-lông khai thác, v.v. Nếu hộ sản xuất/kinh doanh những mặt hàng này, giá bán đã bao gồm phần thuế môi trường phải nộp.

• Thuế tài nguyên: áp dụng khi hộ có hoạt động khai thác tài nguyên (cát, đá, khoáng sản, gỗ, nước,…).

Ngoài ra, một số địa phương còn thu phí bảo vệ môi trường (ví dụ phí đối với nước thải, khai thác khoáng sản).
👉 Phần lớn hộ kinh doanh dịch vụ – thương mại thông thường không phát sinh các loại thuế/phí này, nhưng làm nghề đặc thù thì phải đăng ký, kê khai đầy đủ.

4. Bảo hiểm của chủ hộ và người lao động

4.1. BHXH, BHYT đối với chủ hộ kinh doanh

• Trước đây, chủ hộ kinh doanh không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, chỉ có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu muốn có lương hưu.

• Từ 01/7/2025, theo Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh bắt đầu được đưa vào diện BHXH bắt buộc.

  • Giai đoạn đầu áp dụng trước với hộ kinh doanh kê khai thuế (quy mô lớn).

  • Hộ nhỏ nộp thuế khoán sẽ tham gia BHXH bắt buộc muộn hơn (dự kiến từ 01/7/2029).

Mức đóng dự kiến:

• BHXH bắt buộc: 25% trên mức thu nhập chọn đóng (tối thiểu bằng lương cơ sở, tối đa 20 lần lương cơ sở).

• BHYT bắt buộc: 4,5% trên mức thu nhập.

Tổng cộng khoảng 29,5% thu nhập làm căn cứ đóng. Đổi lại, chủ hộ được cấp sổ BHXH, thẻ BHYT và hưởng các chế độ như người lao động.

Nếu chưa thuộc diện bắt buộc, chủ hộ có thể:

• Tham gia BHXH tự nguyện (chỉ có chế độ hưu trí và tử tuất).

• Tham gia BHYT hộ gia đình cho bản thân và người nhà.

4.2. Bảo hiểm cho người lao động thuê làm

Khi hộ kinh doanh có ký hợp đồng lao động từ 01 tháng trở lên với nhân viên, hộ được xem như người sử dụng lao động, phải:

• Đăng ký mã đơn vị BHXH

• Trích nộp BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo tỷ lệ chung (một phần do hộ đóng, một phần trừ vào lương nhân viên).

👉 Kế toán Thầy Đức luôn nhắc học viên: thuê người là phải nghĩ đến bảo hiểm, để tránh bị xử phạt sau này.

5. Một số chính sách mới hộ kinh doanh cần lưu ý (2025–2026)

Thầy Đức tóm tắt những điểm quan trọng để hộ kinh doanh dễ nhớ:

1. BHXH bắt buộc cho chủ hộ

   • Áp dụng từ 01/7/2025 với hộ kê khai thuế; hộ khoán sẽ tham gia muộn hơn.

2. Mã số thuế gắn với số định danh cá nhân

   • Từ 01/7/2025, cá nhân/hộ kinh doanh sử dụng số định danh (CCCD) thay cho mã số thuế riêng. Khi kê khai, nộp thuế dùng luôn số này.

3. Sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế thay

   • Từ 01/4/2025, các sàn TMĐT có chức năng thanh toán phải khấu trừ và nộp thuế (GTGT, TNCN) thay cho người bán phù hợp từng ngành hàng.

4. Hộ doanh thu lớn phải dùng hóa đơn điện tử, bỏ dần thuế khoán

   • Hộ có doanh thu từ khoảng 1 tỷ/năm trở lên trong một số lĩnh vực (bán lẻ, ăn uống, khách sạn, dịch vụ tiêu dùng…) phải sử dụng máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế, xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế theo sổ sách, không còn nộp khoán.

   • Theo lộ trình cải cách, từ 01/01/2026 dự kiến chấm dứt hoàn toàn thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai minh bạch doanh thu, chi phí.

5. Có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế

   • Chủ hộ nợ thuế lớn, bị cưỡng chế nhưng chưa nộp có thể bị hoãn xuất cảnh cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

6. Tăng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên 200 triệu

   • Hiện tại (đến hết 31/12/2025), ngưỡng miễn thuế GTGT, TNCN là 100 triệu đồng/năm.

   • Dự kiến từ 01/01/2026, ngưỡng này nâng lên 200 triệu đồng/năm, giúp các hộ rất nhỏ không phải nộp hai loại thuế này.

6. Sau khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế ra sao?

Khi không còn chế độ khoán, hộ kinh doanh có 2 cách chính:

1. Phương pháp kê khai thuế

   • Áp dụng cho hộ có doanh thu từ mức quy định trở lên.

   • Hộ phải lập sổ sách, ghi chép doanh thu, chi phí, hóa đơn chứng từ và kê khai định kỳ (thường theo quý hoặc năm).

2. Nộp thuế theo từng lần phát sinh

   • Dùng cho cá nhân kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm cố định (ví dụ làm thời vụ, bán theo đợt).

   • Mỗi lần phát sinh doanh thu thì kê khai và nộp thuế cho lần đó.

Cách tính thuế theo phương pháp kê khai (tóm tắt theo Thông tư 40)

• Doanh thu tính thuế:
  Bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ, hoa hồng, chiết khấu, khuyến mãi, hỗ trợ… kể cả đã thu hoặc chưa thu.

• Tỷ lệ thuế trên doanh thu:
  Mỗi ngành nghề có một tỷ lệ GTGT và TNCN khác nhau (quy định tại phụ lục Thông tư 40).

• Công thức:

  • Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ % GTGT

  • Thuế TNCN = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ % TNCN

Nếu hộ hoạt động nhiều ngành, phải tách riêng doanh thu từng ngành để áp dụng đúng tỷ lệ. Trường hợp không tách được, cơ quan thuế có thể ấn định.

7. Kết luận & gợi ý học cùng Kế toán Thầy Đức

Hộ kinh doanh hiện nay không chỉ cần biết đóng bao nhiêu tiền thuế, mà còn phải hiểu:

• Mình có được miễn môn bài không?

• Doanh thu bao nhiêu thì bắt đầu chịu thuế GTGT, TNCN?

• Khi nào phải gia nhập BHXH bắt buộc?

• Từ 2025–2026, bỏ thuế khoán, dùng hóa đơn điện tử, sàn TMĐT khấu trừ thuế ra sao?

Nếu nắm không chắc, rất dễ:

• Đóng thiếu → bị phạt, truy thu, thậm chí hoãn xuất cảnh.

• Đóng thừa → tốn tiền nhưng không biết cách tối ưu hợp pháp.

📌 Kế toán Thầy Đức xây dựng riêng các buổi học và chuyên đề Kế toán – Thuế cho hộ kinh doanh & bán hàng online, giúp bạn:

• Hiểu đúng luật mới, lộ trình bỏ thuế khoán.

• Biết cách tính và kê khai thuế cho hộ.

• Tối ưu thuế hợp pháp, tránh rủi ro kiểm tra, thanh tra.